Değişim

Sigara içmek, fazla alkol tüketmek, kızarmış yiyecekler yemek, şekerli içecekler içmek, aşırı alışveriş yapmak gibi, hoşunuza gitmeyen bir alışkanlığınıza bugünden itibaren bir hafta boyunca vara verin.

Neden

Bu kötü alışkanlıkların bize herhangi bir faydası olmadığını, hatta bize zarar verdiğini zaten biliyoruz. Ama işin gerçeği şu ki, bunları kontrol etmek hiç de kolay değil, ve bir çok kez denemiş olabilmemize rağmen, aslında hiç de bırakmak istemeyebiliyoruz. Çünkü çok hoşumuza gidiyor ve keyif alıyoruz!

Bu alışkanlıklar aslında gayet hakiki ihtiyaçları karşılıyor, çünkü onları stres ile başa çıkabilmek, kendimize haz veya rahatlama sağlamak ya da ödül vermek için yapıyoruz. Hepimiz mutlaka bu tarz şeyler yapmışızdır. Burada herhangi bir yargılama yok. Sadece, bunların olumsuz başa çıkma yöntemleri olduğunu düşünüyorum.

Bunların bazılarını ben de yaptığım ve bazen de yapmaya devam ettiğim için, yeri geldiğinde gerçekten de bir rahatlama sağladığını şahsen biliyorum. Ama aslında daha da büyük strese yol açabilirler de. Sağlıksız yemekler yemek, aşırı alkol ve sigara içmek oldukça zarar verici şeylerdir. Ve zarar verici şeyler bedenimizde stres yaratır. Alışveriş bile (aşırı oranda yapıldığında) finansal gerginliğe yol açar. Bu aktiviteler her ne kadar kısa vadede anlık haz sağlasalar da, uzun vadede daha büyük sıkıntılar yaratabilir.

Kendimize verdiğimiz zararın bir kere farkına vardığımızda, bu tarz kötü alışkanlıklar birden bire daha az çekici hale gelir. Ama bunun farkında olsak dahi derhal vazgeçmek hiç de kolay değildir.

Nasıl

  1. İlk başta sadece bir hafta için söz verin. Ben daha önce bırakmaya çalıştığım alışkanlıklarda sadece yarım çaba gösteriyordum. Her zaman kendime bu alışkanlığı bırakacağıma dair söz veriyordum, ama aklımın bir köşesinde, başarısız olacağımın da bilincindeydim. Ama kendimi tamamen verdiğimde de sözümü tuttum. Bu yüzden, bırakmak istediğiniz alışkanlık her ne ise, sadece 1 hafta ile başlayın. Kararınızı etrafınızdaki insanlarla paylaşın ve 1 haftayı tamamlayacağınıza söz verin.
  2. Sizi neyin motive ettiğini bilin. Bırakmaya çalıştığınız alışkanlığa dair bir istek duyduğunuzda, zihniniz sizinle pazarlık masasına oturacaktır. “Bir tanenin ne zararı var ki?” diye başlayan cümleleri ile sizi amacınızdan saptırmaya çalışacaktır. Bu alışkanlığı neden bırakmak istediğinizi unutmanız halinde de başarılı olacak ve sizi tekrar çıkmak istediğiniz yola geri sokacaktır. Bu alışkanlığınızı bırakma nedeninizi bu istek gelmeden ÖNCE bilin. Bunu çocuklarınız için mi yapıyorsunuz? Aileniz için mi yapıyorsunuz? Sağlığınız için mi yapıyorsunuz? Sigara içiyorsanız, erkek/kız arkadaşınız küllük yalamak istemediğini söylediği için mi bırakıyorsunuz? Alışkanlığınız her ne ise, sizi onu bırakmaya motive eden şeyleri tek tek listeleyin ve kağıda dökün. Duvara asın. Her sabah görmek için banyo aynasına yapıştırın. Her gün, her zihniniz sizi kışkırtmak istediğinde kendinize bu listeyi hatırlatın.
  3. İhtiyaçlarınızın farkına varın. Bu alışkanlığı yaparak hangi ihtiyaçlarınızı karşılıyorsunuz? Stresten uzaklaşma, rahatlama, ödül, sosyal tatmin, haz, sevgi ihtiyacı, kendini önemli hissetme, kendini “cool” hissetme? Eğer gerçek ihtiyacınızın ne olduğunu en başta net bir şekilde bilmiyorsanız sorun değil. Bir tahminde bulunun ve aşağıdaki adımları uygulamaya devam edin. Alışkanlığı yapma arzusu çok arttığında neler hissettiğinize dikkat edin. Bu sayede, zaman içinde gerçek ihtiyacınızın ne olduğunu da görebileceksiniz.
  4. Bu ihtiyaçları karşılayacak alışkanlıklara karşı alternatif yöntemler geliştirin. Eğer stresten uzaklaşmak, rahatlama veya ödül istiyorsanız, bunları daha olumlu neler ile elde edebileceğinize bakın. Stresinizi azaltmak için egzersiz iyi bir yöntem. Uzun süren bir banyo, masaj, sıcak ve rahatlatıcı bir içecek, bir dostla sohbet ise rahatlama ve kendinizi ödüllendirmek için keyifli alternatifler olabilir.
  5. Tek bir istisna bile yok. Zihin gerçekten de garip bir şey. Size “bir sigaradan zarar gelmez” diyecektir. Gerçekten de kim buna karşı çıkabilir ki? Hele bir de sigara için kıvranıyorsanız… Bu kıvranmalarla mücadele etmek oldukça zordur. Ama asla taviz vermeyin. Hatırlayın ki bir nefes ikinciye, o da üçüncüye ve devamına yol açacaktır.
  6. Sosyal destek alın. Sizinle aynı alışkanlıktan kurtulmaya çalışan insanların yer aldığı internet forumlarına üye olun. Facebook üzerinden yardım talebinde bulunun. Kendinize bir “bırakma” partneri edinin. Kuvvetli bir istek geldiğinde size destek verecek olan kişi kim?
  7. Öteleyin. Alışkanlığınızı yapmaya dair kuvvetli bir istek geldiğinde, bekleyin. Şunları yapın: 10 defa derin nefes alın. Su için. Havuç yiyin. Size destek verecek kişiyi arayın. Facebook’tan durum güncellemesi ile yardım talebinde bulunun. Egzersiz yapın. NE YAPARSANIZ YAPIN, VE ÖTELEYİN, ERTELEYİN. Eninde sonunda kuvvetli isteğiniz geçip gidecek. Gittiğinde ise kendinizi kutlayın!
  8. Eğer düşerseniz, kalkın ve hatalarınızdan ders alarak yolunuza devam edin. Çünkü hepimiz başarısızlıkla karşılaşıyoruz. Bu bizim kendimizin başarısız olduğu ya da asla başaramayacağımız anlamına gelmez. Alışkanlığı bırakma yolunda ilerlerken takılıp düşerseniz, kalkın, üstünüzü silkeleyin ve tekrar yola devam edin.
  9. OLUMLU DÜŞÜNÜN. Her ne kadar klişe gibi gelse de, olumlu bir düşünce şekli sergilediğinizde başarılı olma ihtimaliniz çok daha yüksektir. İnanın bu işe yarıyor. Kendinize bunu beceremeyeceğinizi söylerseniz, kesinlikle başaramazsınız. Kendinize bunu başarabileceğinizi söyleyin ve başardığınızı göreceksiniz. İşler zora girdiğinde, olumlu düşünmeye devam edin. Bu yoğun isteğin üstesinden gelebildiğinizi göreceksiniz. Milyonlarca insan bunu başarıyor. Kimse sizden daha üstün değil.